Toegankelijkheid

Een huis dat bruikbaar is of blijft wanneer je als bewoner een beperking of een zorgnood ervaart en waar het gemakkelijk is om de nodige individuele hulpmiddelen toe te voegen en hulp te verlenen als mantelzorger.


Toegankelijkheid in een woning betekent ondermeer dat een woning en zijn omgeving bereikbaar, betreedbaar en bruikbaar moeten zijn. Dit opdat iedereen deze op een onafhankelijke en gelijkwaardige manier kan gebruiken. Ouderen en mensen met een specifieke beperking hebben nood aan een toegankelijke woning. Dit is een woning die drempelloos bereikbaar is en waarbij op gebied van organisatie, inrichting en/of afwerking rekening is gehouden met de comfortnoden van de bewoner. Zo is een woning voor ouderen niet dezelfde als die voor bijv. een rolstoelgebruiker, een slechtziende persoon of een persoon met een zware zorgbehoefte. 


accessibility

5 dingen om te onthouden

  1. Een beperking draait om meer dan ouderdom of een handicap. Mensen kunnen ook bijvoorbeeld een situationele functiebeperking ervaren, zoals je handen vol hebben met winkeltassen. Hieronder een lijst met expliciete categoriën van functionele beperkingen.
    1. Modale gebruikers (situationele functiebeperkingen, ‘architectually disabled’)
    2. Mensen met een motorische beperking (armen, benen, rug, evenwicht, bewegingsstoornis, …)
    3. Mensen met zintuiglijke beperkingen (auditief, visueel, geurwaarneming, …)
    4. Mensen met orgaanafwijkingen (cardiovasculaire stoornissen, stoornis van de longfunctie en van de ademhalingswegen, urologische stoornissen en darmafleidingen, diabetes, …)
    5. Mensen met sterk afwijkende maten (klein gestalte, proportionele afwijkingen, groot gestalte, uitzonderlijke omvang en gewicht, …)
    6. Mensen met mentale en/of psychische beperkingen
  2. Wist je dat ongeveer één op drie ouderen minstens één keer per jaar valt? Veel ouderen verliezen na een zware val vaak hun onafhankelijkheid en zijn tijdelijk of langdurig overgeleverd aan de zorgen van anderen. Met de groeiende vergrijzing worden heel wat woningen of appartementen nu al gerenoveerd met het oog op ouder worden. Vaak wordt er gesproken over een ‘seniorenwoning’ of ‘zorgwoning’. Dit kan ook in de omgekeerde richting: wanneer we een woning renoveren voor ouderen, kan er rekening mee gehouden worden dat er later jongere mensen in komen te wonen. Ook voor deze mensen kan de woning reeds toegankelijk worden gemaakt. 
  3. Toegankelijkheid kan op verschillende manieren worden ingevuld. De drie belangrijkste punten die je moet weten zijn;
    1. Veiligheid in je huis is geen overbodige luxe. Ben je 50+, check dan je woning op die zaken waar we dagdagelijks wel wat knelpunten bij ondervinden door ouderdomskwaaltjes. Eenvoudige ingrepen zoals leuningen op de trap en extra verlichting maken al een groot verschil!
    2. Belangrijk is dat de woning vanaf de start volledig drempelloos is. Belangrijke ruimten zijn daarvoor de leefruimte, keuken, slaapkamer en  badkamer. Drempelloosheid is een absolute 0-marge, dat wil dan ook zeggen geen kleine drempeltjes zijn aanwezig. Let wel, dit is niet altijd even realistisch, maar kan wel een mooi streefdoel zijn.
    3. Niet alleen binnen de woning, maar ook buiten de woning moeten we rekening houden met toegankelijkheid. Dit gaat bijvoorbeeld over de oprit voor een woning en hoe we naar de voordeur of de tuin wandelen.
  4. Algemene principes van toegankelijkheid in de publieke ruimte zoals een winkel of straten en pleinen zijn niet allemaal gelijk voor een woning. Om een goede toegankelijkheid te bereiken is het belangrijk dat de verschillende partijen kennis hebben van het thema en hiervoor goed samenwerken: architect, paramedische begeleider (ergo, kiné…) en de uitvoerders. Keuze van materialen en detailuitvoeringen zijn belangrijk. Je gaat beter niet zelf aan de slag zonder begeleiding.
  5. Een echte aangepaste woning of woningaanpassing is het betere maatwerk. Een standaard kan je er niet op plakken. Hou rekening met de bewoners waarvoor je ontwerpt. Bij deze renovaties is zowel de grootte, de vormgeving van de ruimtes, de inrichting als de voorziene hulpmiddelen belangrijk. Dit kan gaan van grote aanpassingen tot kleinere hulpmiddelen of een andere afwerking. 

 

5 vragen voor professionals

  1. Wat is voor u een toegankelijke woning?
  2. Kan mijn woning eenvoudig worden aangepast of zijn er grote acties nodig hiervoor?
  3. Welke ervaring heb je met het thema toegankelijkheid in de woningbouw?
  4. Werk je samen met een expert inzake toegankelijkheid en zo neen, sta je open om hiervoor samen te werken met een adviseur? 
  5. Is deze renovatie om de toegankelijkheid te verbeteren ook een duurzame oplossing?

 

Relevante bronnen